W okolicy istnieje kilka popularnych akwenów (np. Balaton, Chechło, Kozi Bród, Gliniak), ale nie wszystkie dysponują kąpieliskami. Nie wszyscy też wiedzą, gdzie sprawdzać, czy w konkretnym akwenie woda nadaje się do kąpieli.
Już w najbliższy weekend (20 czerwca) zaczną działać kąpieliska nad Balatonem (na zdjęciu) i Chechłem w Trzebini.
Oficjalnym, ogólnopolskim narzędziem monitoringu jest prowadzony przez Główny Inspektorat Sanitarny Serwis Kąpieliskowy, w którym na bieżąco publikowane są komunikaty o jakości wody. Link: https://sk.gis.gov.pl/
- Serwis Kąpieliskowy działa w formie interaktywnej mapy. Pokazuje ona nie tylko aktualną przydatność wody, ale też datę ostatniego badania, temperaturę wody i powietrza oraz infrastrukturę obiektu – wylicza Ewa Momot, dyrektor Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Chrzanowie.
Informacje zawarte w serwisie są aktualizowane natychmiast po wystawieniu decyzji przez właściwego Inspektora Sanitarnego.
Jeśli dany zbiornik wodny nie widnieje w rejestrze prowadzonym przez Głównego Inspektora Sanitarnego, oznacza to, że nie jest on oficjalnym kąpieliskiem ani miejscem okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli. W praktyce wiąże się to z następującymi faktami:
• Brak kontroli sanitarnej: Woda w tym miejscu nie podlega regularnym badaniom laboratoryjnym pod kątem obecności groźnych bakterii czy sinic.
• Brak nadzoru ratowniczego: Miejsce pozbawione jest infrastruktury ratunkowej oraz opieki wykwalifikowanych ratowników wodnych.
- Akweny niewpisane do bazy to często tzw. „dzikie kąpieliska” (czarne punkty wodne, glinianki, stawy hodowlane). Brak wpisu oznacza, że żaden podmiot nie wziął odpowiedzialności za bezpieczeństwo ludzi w tym miejscu. Legalne kąpielisko musi być zgłoszone do Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz do właściwej jednostki Wód Polskich przez gminę do 20 maja każdego roku – dodaje Ewa Momot.
Na co jesteśmy narażeni wchodząc do akwenu nie będącego kąpieliskiem?
Kąpiel w miejscach niestrzeżonych i niekontrolowanych niesie poważne ryzyko zdrowotne. Osoby wchodzące do takiej wody narażone są na:
• Zakażenia mikrobiologiczne: Infekcje bakteriami chorobotwórczymi (np. Escherichia coli, Enterococcus), które mogą wywołać silne zatrucia pokarmowe, zakażenia układu moczowego oraz ciężkie zapalenia ucha, nosa czy oczu.
• Toksyny sinicowe: Kontakt z zakwitem sinic może powodować rumień, świąd, pęcherze na skórze, a w przypadku zachłyśnięcia się wodą – nudności, wymioty, gorączkę i uszkodzenia wątroby.
• Urazy mechaniczne i utonięcia: Ryzyko utonięcia w wyniku nagłego porwania przez prąd lub skurczu, a także paraliżu bądź śmierci wskutek uderzenia o nieznane dno. Ryzyko utonięcia w wyniku nagłego szoku termicznego lub skurczu, a także paraliżu bądź śmierci, np. wskutek uderzenia o nieznane dno.
Na co zwracać uwagę udając się na kąpielisko? Bezpieczne kąpielisko to nie tylko czysta woda, ale całe zaplecze sanitarno-higieniczne.
Przed wejściem na teren obiektu należy ocenić:
• Oznaczenie i obecność ratowników: Czy na maszcie wisi biała flaga i czy stanowisko ratownicze jest obsadzone.
• Tablica informacyjna: Powinna zawierać aktualną ocenę Sanepidu o przydatności wody do kąpieli, profil kąpieliska oraz Regulamin kąpieliska.
• Stan wody: Wizualny brak kożucha sinicowego, plam oleistych, piany oraz śmieci na powierzchni wody.
• Stan infrastruktury: Czystość i dostępność toalet, natrysków oraz miejsc do składowania odpadów (przepełnione kosze przyciągają gryzonie i owady).
Wejście do wody jest bezwzględnie zabronione w następujących okolicznościach:
1) gdy na maszcie wywieszona jest czerwona flaga,
2) przy stwierdzonym przez Państwowa Inspekcję Sanitarną zakwicie sinic (woda ma zielonkawy, gęsty wygląd lub wyczuwalny jest nieprzyjemny zapach),
3) po obfitych ulewach (ryzyko spływu zanieczyszczeń rolniczych i komunalnych do mniejszych zbiorników),
4) pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających (nawet w minimalnej ilości),
5) bezpośrednio po obfitym posiłku (należy odczekać minimum 30–60 minut),
6) w trakcie burzy, silnego wiatru lub przy gwałtownym spadku przejrzystości wody.
Wszelkie zastrzeżenia dotyczące stanu higienicznego kąpieliska, czystości wody czy braku opieki ratowników należy niezwłocznie zgłaszać:
W pierwszej kolejności: Do organizatora lub zarządcy danego kąpieliska (dane kontaktowe znajdują się na tablicy informacyjnej).
W zakresie stanu sanitarnego: Do właściwej terenowo Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (Sanepid). Zgłoszenia interwencyjnego można dokonać telefonicznie, e-mailowo lub całodobowo przez oficjalną rządową platformę e-Sanepid w zakładce Interwencje.